భారతీయ సంప్రదాయ వంటకాలలో సేమియా పాయసానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. పండుగలు, శుభకార్యాలు, ఇంటి వేడుకలు, అతిథి సత్కారం వంటి ప్రతి సందర్భంలోనూ ఈ తీపి వంటకం తప్పనిసరిగా కనిపిస్తుంది. అయితే చాలామందికి ఒకే సమస్య ఎదురవుతూ ఉంటుంది. వేడిగా ఉన్నప్పుడు ఎంతో రుచిగా, పల్చగా కనిపించే సేమియా పాయసం కొద్దిసేపటికి చల్లారగానే చిక్కగా మారి గట్టిపడిపోతుంది. దీంతో పాయసం రుచి కూడా మారిపోతుంది. కానీ కొన్ని చిన్న చిట్కాలు పాటిస్తే చాలు.. సేమియా పాయసం చల్లారిన తర్వాత కూడా జారుడుగా, మృదువుగా, హోటల్ రుచితో అద్భుతంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా సేమియాను సరైన మంటపై వేయించడం, నీటి మోతాదు కచ్చితంగా పాటించడం, పాలను సరైన సమయంలో కలపడం వంటి విషయాలు ఎంతో కీలకం. చాలా మంది చేసే పొరపాటు ఏమిటంటే.. సేమియా పూర్తిగా ఉడికేలోపే చల్లటి పాలను పోయడం లేదా పంచదార వేసిన వెంటనే ఎక్కువసేపు మరిగించడం. దీనివల్ల పాయసం త్వరగా చిక్కబడిపోతుంది.
రుచికరమైన సేమియా పాయసం తయారీకి 1 కప్పు సేమియా, 3 కప్పుల నీరు, అర లీటరు పాలు, అర కప్పు పంచదార, 2 టేబుల్ స్పూన్ల నెయ్యి, 2 టీస్పూన్ల జీడిపప్పు పలుకులు, 1 టీస్పూన్ బాదం ముక్కలు, 1 టేబుల్ స్పూన్ ఎండు కొబ్బరి ముక్కలు, 1 టీస్పూన్ కిస్మిస్, అర టీస్పూన్ యాలకుల పొడి అవసరం అవుతాయి. ముందుగా ఒక గిన్నెలో 3 కప్పుల నీటిని తీసుకుని బాగా వేడి చేయాలి. అదే సమయంలో మరో కడాయిలో నెయ్యి వేసి వేడి చేసిన తర్వాత జీడిపప్పు, బాదం ముక్కలు, ఎండు కొబ్బరి ముక్కలు వేసి బంగారు రంగు వచ్చే వరకు దోరగా వేయించాలి. తర్వాత కిస్మిస్ వేసి ఉబ్బిన వెంటనే వాటిని పక్కకు తీసి పెట్టుకోవాలి. ఈ వేయించిన డ్రై ఫ్రూట్స్ వల్ల పాయసానికి మంచి వాసనతో పాటు ప్రత్యేక రుచి వస్తుంది.
ఇప్పుడు అదే కడాయిలో సేమియాను వేసి మధ్యస్థ మంటపై 4 నుంచి 5 నిమిషాల పాటు నెమ్మదిగా కలుపుతూ వేయించాలి. సేమియా బంగారు రంగులోకి మారే వరకు వేయిస్తే పాయసం రుచిగా ఉంటుంది. ఎక్కువ మంటపై వేయిస్తే సేమియా మాడిపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. తర్వాత ముందుగా వేడి చేసి పెట్టుకున్న నీటిని కొద్దికొద్దిగా పోస్తూ కలపాలి. సేమియా ముద్దలు కట్టకుండా జాగ్రత్తగా కలుపుతూ 5 నుంచి 6 నిమిషాల పాటు మెత్తగా ఉడికించాలి. మరోవైపు అర లీటరు పాలను ప్రత్యేకంగా వేడి చేసి పక్కన పెట్టుకోవాలి. సేమియా పూర్తిగా ఉడికిన తర్వాత మాత్రమే వేడి పాలను అందులో కలపాలి. ఈ దశ చాలా ముఖ్యమైనది. పాలను ముందుగానే కలిపితే పాయసం త్వరగా చిక్కబడిపోతుంది.
పాలు కలిపిన తర్వాత అర కప్పు పంచదార వేసి 3 నుంచి 4 నిమిషాల పాటు మాత్రమే మరిగించాలి. ఎక్కువసేపు మరిగిస్తే పాయసం చిక్కబడిపోతుంది. ఈ సమయంలో పాయసం కొద్దిగా పల్చగా కనిపించినా ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. చల్లారే సమయానికి అది సరైన మృదువైన దట్టతకు వస్తుంది. చివరిగా యాలకుల పొడి, ముందుగా వేయించి పెట్టుకున్న డ్రై ఫ్రూట్స్ వేసి బాగా కలపాలి. తర్వాత స్టవ్ ఆఫ్ చేసి మూత పెట్టి 10 నిమిషాల పాటు పక్కన ఉంచాలి. ఇలా చేయడం వల్ల పాయసం అద్భుతమైన రుచితో పాటు జారుడుగా ఉంటుంది.
ఇంట్లో తయారుచేసే సేమియా పాయసం కూడా హోటళ్లలో లభించే రుచిని అందుకోవాలంటే ఈ చిన్న చిట్కాలు తప్పకుండా పాటించాలి. ముఖ్యంగా నీరు, పాలు సరైన మోతాదులో ఉండటం, సేమియాను మితమైన మంటపై వేయించడం, పంచదార వేసిన తర్వాత ఎక్కువసేపు మరిగించకపోవడం వంటి విషయాలు ఎంతో ప్రభావం చూపిస్తాయి. ఈ విధంగా తయారుచేస్తే పాయసం చల్లారిన తర్వాత కూడా గట్టిపడకుండా మృదువుగా ఉంటుంది. కుటుంబ సభ్యులు, అతిథులు అందరూ కూడా ఈ రుచిని ఎంతో ఇష్టపడతారు.