ఐఐటీ ఖరగ్పూర్లో చదువు పూర్తి చేసి ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించిన 22 ఏళ్ల ప్రియదర్శి కుమార్ తన తండ్రిని ఒకరోజు రూ.80,000 విలువ చేసే ఫోన్ కొనుగోలు చేయాలని కోరినప్పుడు వారి ఇంట్లో సాధారణంగా కనిపించే ఒక కుటుంబ సంభాషణ పెద్ద చర్చగా మారింది. అంత ఖరీదైన ఫోన్ అవసరమేంటని తండ్రి ఆశ్చర్యపోగా, స్నేహితులతో కలిసి చిన్న చిన్న ప్రయాణాలు, అనుభవాల కోసం ఖర్చు చేయాలనుకునే కుమారుడి ఆలోచన ఆయనకు అర్థం కాలేదు. ఇది కేవలం ఒక వస్తువు కొనుగోలు గురించి లేదా ప్రయాణాల గురించి జరిగే విభేదం మాత్రమే కాదు. నేటి యువత మరియు పాత తరం డబ్బును చూసే విధానంలో వస్తున్న పెద్ద మార్పుకు ఇది ప్రతిబింబంగా మారింది. ఒకవైపు పొదుపు, భద్రత, స్థిరత్వాన్ని విలువైనవిగా భావించిన తరం ఉంటే, మరోవైపు జీవితం అంటే కేవలం సంపాదించడం మాత్రమే కాదు, అనుభవాలు కూడా అంతే ముఖ్యమని నమ్మే తరం ఎదుగుతోంది.
గత తరానికి ఆర్థిక విజయానికి స్పష్టమైన నిర్వచనం ఉండేది. మంచి ఉద్యోగం సంపాదించడం, సొంత ఇల్లు కొనుగోలు చేయడం, అప్పులు లేకుండా జీవించడం, భవిష్యత్తు కోసం సంవత్సరాల పాటు పొదుపు చేయడం వంటి లక్ష్యాలే విజయ సూచికలుగా భావించేవారు. కానీ ప్రస్తుతం యువతలో ఆ ఆలోచన పూర్తిగా మారుతోంది. నేటి తరం డబ్బును కేవలం నిల్వ ఉంచే సాధనంగా కాకుండా జీవన నాణ్యతను మెరుగుపరిచే సాధనంగా చూస్తోంది. వారు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ, ప్రయాణాలు, మానసిక ప్రశాంతత, కొత్త అనుభవాలు, పని మరియు వ్యక్తిగత జీవితానికి సమతుల్యత వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు. ఇది బాధ్యతారాహిత్యం కాదు, మారిన ప్రపంచానికి అనుగుణంగా ఏర్పడిన కొత్త ఆర్థిక దృక్పథంగా నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఆర్థిక ప్రవర్తనలో మార్పును గణాంకాలు కూడా సూచిస్తున్నాయి. ఇటీవలి సంవత్సరాల్లో యువత పెట్టుబడుల వైపు వేగంగా అడుగులు వేస్తోంది. 30 సంవత్సరాల లోపు ఉన్న పెట్టుబడిదారుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరగడం దీనికి ఉదాహరణగా కనిపిస్తోంది. అంటే నేటి తరం డబ్బు ఖర్చు చేస్తూనే భవిష్యత్తు కోసం ప్రణాళికలు కూడా సిద్ధం చేస్తోందని అర్థమవుతోంది. యువ ఉద్యోగుల్లో చాలామంది ఇప్పుడు సంపాదనలో కొంత భాగాన్ని పెట్టుబడులకు కేటాయిస్తూ, మిగిలిన భాగాన్ని తమ జీవిత అనుభవాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. డబ్బును కేవలం దాచుకోవడం కాకుండా సరైన విధంగా వినియోగించడం కూడా ఆర్థిక తెలివితేటలలో భాగమే అనే భావన బలపడుతోంది.
ఈ మార్పులో సోషల్ మీడియా ప్రభావం చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది. ప్రతిరోజూ తెరపై కనిపించే విలాసవంతమైన జీవనశైలి, ఖరీదైన వస్తువులు, విదేశీ ప్రయాణాలు, విజయ కథలు యువత ఆలోచనలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు పోలికలు కేవలం పరిచయస్తుల వరకు మాత్రమే పరిమితం అయ్యేవి. కానీ ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న అనేక మంది జీవనశైలులు ప్రతిరోజూ కళ్లముందు కనిపిస్తుండటంతో తమ జీవితాన్ని కూడా అదే స్థాయిలో నిర్మించుకోవాలనే కోరిక పెరుగుతోంది. దీనివల్ల కొంతమంది అనుభవాల కోసం ఖర్చు చేస్తుండగా, మరికొందరు సామాజిక గుర్తింపు కోసం ఖర్చు చేసే పరిస్థితి కూడా కనిపిస్తోంది.
అయితే ఇదే సోషల్ మీడియా మరోవైపు ఆర్థిక అవగాహనను కూడా పెంచుతోంది. పొదుపు పద్ధతులు, పెట్టుబడులు, ఆర్థిక ప్రణాళికలు, ఆదాయం నిర్వహణ వంటి అంశాలు ఇప్పుడు సాధారణ యువతకు కూడా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయితే తెరపై కనిపించే ప్రతి విజయం వెనుక ఉన్న వాస్తవ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకోవడం కూడా అంతే అవసరం. వెలుపల కనిపించే విలాసవంతమైన జీవితం వెనుక అప్పులు, ఒత్తిడులు, అసలు ఆర్థిక స్థితి ఎలా ఉంటుందో చాలాసార్లు బయటకు రాదు.
ఈ నేపథ్యంలో కుటుంబాల్లో మానసిక సంఘర్షణ కూడా పెరుగుతోంది. తల్లిదండ్రులు తమ జీవితంలో ఎన్నో కష్టాలు ఎదుర్కొని డబ్బు విలువ నేర్చుకున్నారు. అందుకే వారు పొదుపును రక్షణగా చూస్తారు. మరోవైపు యువత తమ శ్రమకు ప్రతిఫలంగా జీవితాన్ని ఆస్వాదించాలని కోరుకుంటుంది. దీనివల్ల చాలామందిలో ఒక అంతర్గత సంఘర్షణ కనిపిస్తోంది. తల్లిదండ్రులు పొదుపుగా జీవిస్తుంటే తాము ఖర్చు చేయడం సరైనదేనా అనే భావన యువతలో పెరుగుతోంది.
నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం ఈ తరం మధ్య తేడాను పరిష్కరించడానికి సమతుల్య విధానం అవసరం. సంపాదనలో ఒక భాగాన్ని పెట్టుబడులకు, మరో భాగాన్ని అత్యవసర అవసరాలకు, మిగిలిన భాగాన్ని వ్యక్తిగత జీవితం, ప్రయాణాలు, అభిరుచుల కోసం కేటాయించడం మంచి మార్గంగా సూచిస్తున్నారు. ఇలా చేస్తే భవిష్యత్తుపై భరోసా ఉండటంతో పాటు ప్రస్తుత జీవితాన్ని కూడా ఆస్వాదించే అవకాశం ఉంటుంది.
అలాగే కుటుంబాల్లో డబ్బు గురించి మాట్లాడే విధానం కూడా మారాల్సిన అవసరం ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. విమర్శలు, పోలికలు, ఒత్తిడి కంటే పరస్పర అవగాహనతో మాట్లాడటం ద్వారా తల్లిదండ్రులు మరియు పిల్లల మధ్య దూరం తగ్గుతుంది. చివరికి పొదుపు జీవితానికి భద్రతను ఇస్తే, అనుభవాలు జీవితానికి అర్థాన్ని ఇస్తాయి. ఈ రెండు కలిసినప్పుడే నిజమైన ఆర్థిక సమతుల్యత సాధ్యమవుతుంది.
ALSO READ: ముందస్తు పరీక్షలతోనే సంపూర్ణ ఆరోగ్యమా