అమెరికా- ఇరాన్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతల ప్రభావం ఇప్పుడు ప్రపంచ ఇంధన రంగాన్ని తీవ్రంగా కుదిపేస్తోంది. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో చమురు సరఫరాపై అనిశ్చితి నెలకొనడంతో అనేక దేశాల్లో ఇంధన కొరత భయాలు పెరుగుతున్నాయి. భారత్లో కూడా ఈ ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. ముఖ్యంగా వంటగ్యాస్ సరఫరాలో ఆలస్యం, సిలిండర్ల కొరత, బ్లాక్ మార్కెటింగ్ వంటి సమస్యలు సామాన్య ప్రజలను తీవ్ర ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నాయి. అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రజలు గంటల తరబడి క్యూల్లో నిలబడి గ్యాస్ సిలిండర్ల కోసం ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ప్రభుత్వం మాత్రం దేశంలో గ్యాస్ కొరత లేదని చెబుతున్నప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు భిన్నంగా కనిపిస్తున్నాయని ప్రజలు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ పరిస్థితుల్లో గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బయోగ్యాస్ మరోసారి ప్రధాన చర్చగా మారింది. ముఖ్యంగా పశువులు ఉన్న కుటుంబాలు ఇప్పుడు ఆవు పేడతో తయారయ్యే బయోగ్యాస్ను ప్రత్యామ్నాయ వంట ఇంధనంగా వినియోగిస్తూ ఖర్చును తగ్గించుకుంటున్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్లోని నెక్పూర్ గ్రామానికి చెందిన గౌరీ దేవి కుటుంబం ఇందుకు ఉదాహరణగా నిలుస్తోంది. వారి ఇంటి వద్ద ఏర్పాటు చేసిన చిన్న బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ ద్వారా రోజువారీ వంట అవసరాలను పూర్తిగా తీర్చుకుంటున్నారు. ఆవు పేడను నీటితో కలిపి భూగర్భ ట్యాంకులో నిల్వ చేస్తారు. అక్కడ ఉత్పత్తి అయ్యే మీథేన్ వాయువును పైపుల ద్వారా నేరుగా వంట స్టవ్కు పంపించి ఇంధనంగా వినియోగిస్తున్నారు. దీంతో వంటగ్యాస్ సిలిండర్లపై ఆధారపడాల్సిన అవసరం తగ్గిపోయిందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం భారత్లో వినియోగించే వంటగ్యాస్లో భారీ భాగం విదేశీ దిగుమతుల ద్వారానే వస్తోంది. అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిస్థితుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకున్నప్పుడు దేశీయ సరఫరా వ్యవస్థపై నేరుగా ప్రభావం పడుతుందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో బయోగ్యాస్ వంటి స్థానిక ప్రత్యామ్నాయాలు గ్రామీణ కుటుంబాలకు భద్రతగా మారుతున్నాయి. చాలా కుటుంబాలు ఇప్పుడు వంటగ్యాస్ సిలిండర్లను అత్యవసర పరిస్థితులకే పరిమితం చేస్తూ సాధారణ అవసరాలకు బయోగ్యాస్ను వినియోగిస్తున్నాయి. తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులో ఉండటం, పర్యావరణానికి హాని కలిగించకపోవడం బయోగ్యాస్కు ప్రధాన బలంగా మారింది.
బయోగ్యాస్ ప్లాంట్లకు మరో ముఖ్యమైన ప్రయోజనం కూడా ఉందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ప్లాంట్ నుంచి బయటకు వచ్చే మురుగు ద్రవం అధిక నాణ్యత కలిగిన సేంద్రియ ఎరువుగా ఉపయోగపడుతోంది. రైతులు దీనిని “నల్ల బంగారం”గా అభివర్ణిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం రసాయన ఎరువుల ధరలు భారీగా పెరిగిన పరిస్థితుల్లో ఈ సేంద్రియ ఎరువు వ్యవసాయ ఖర్చులను తగ్గించడంలో సహాయపడుతోంది. ప్రభుత్వం కూడా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో బయోగ్యాస్ వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించేందుకు సబ్సిడీలు అందిస్తోంది. చిన్న స్థాయి బయోగ్యాస్ ప్లాంట్ ఏర్పాటు ఖర్చు సుమారు రూ.25,000 నుంచి రూ.30,000 వరకు ఉంటుందని అధికారులు చెబుతున్నారు.
అయితే బయోగ్యాస్ వినియోగం పెరగాలంటే ఇంకా కొన్ని సవాళ్లు ఉన్నాయని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు. ప్లాంట్ ఏర్పాటుకు తగిన స్థలం అవసరం కావడం, నిర్వహణపై అవగాహన లేకపోవడం, ప్రారంభ పెట్టుబడి భారం వంటి అంశాలు గ్రామీణ ప్రజలకు అడ్డంకులుగా మారుతున్నాయి. అయినప్పటికీ ప్రస్తుతం నెలకొన్న LPG సంక్షోభం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చేస్తోంది. భవిష్యత్తులో తక్కువ ఖర్చుతో, పర్యావరణహితంగా, స్వయం సమృద్ధిని కలిగించే ఇంధనంగా బయోగ్యాస్ వినియోగం మరింత పెరిగే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.
