భారతదేశంలో దేవాలయాలు కేవలం ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలుగానే కాకుండా చరిత్ర, సంస్కృతి, భక్తి, దాతృత్వానికి ప్రతీకలుగా నిలిచాయి. శతాబ్దాలుగా భక్తులు దేవాలయాలకు బంగారం, వెండి, నగదు, ఆభరణాలు సమర్పిస్తూ వస్తుండటంతో కొన్ని పుణ్యక్షేత్రాలు అపార సంపదను కలిగి ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందాయి. అయితే ఈ సంపదకు సంబంధించిన అంచనాలు కాలానుగుణంగా మారవచ్చు. కొన్ని గణాంకాలు అధికారిక లెక్కలు కాగా, మరికొన్ని ప్రజల్లో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న అంచనాల ఆధారంగా చెప్పబడుతున్నాయి.
అపార సంపద విషయంలో ముందుగా గుర్తుకొచ్చే పేరు శ్రీ పద్మనాభస్వామి ఆలయం. ఈ ఆలయం ప్రపంచంలోనే అత్యంత ధనిక దేవాలయాల్లో ఒకటిగా విస్తృతంగా గుర్తించబడింది. 2011లో న్యాయస్థాన పర్యవేక్షణలో కొన్ని నేలమాళిగల జాబితా సిద్ధం చేసిన సమయంలో పురాతన బంగారు ఆభరణాలు, నాణేలు, రత్నాలు, విలువైన వస్తువులు వెలుగులోకి వచ్చాయి. వీటి విలువపై వేర్వేరు అంచనాలు వెలువడినప్పటికీ ఖచ్చితమైన మొత్తం ఇప్పటికీ అధికారికంగా స్థిరపడలేదు. ఈ ఆలయ సంపదలో చారిత్రక ప్రాధాన్యత కూడా కీలకంగా పరిగణించబడుతుంది.
దేశంలో అత్యధికంగా భక్తులు దర్శించే ఆలయాల్లో ఒకటైన తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం కూడా సంపద పరంగా ప్రముఖ స్థానం కలిగి ఉంది. భక్తుల నుంచి హుండీ కానుకలు, బంగారు సమర్పణలు, తలనీలాల ద్వారా ఆలయానికి భారీ ఆదాయం లభిస్తుంది. వివిధ నివేదికల ప్రకారం ఆలయానికి చెందిన బంగారు నిల్వలు, బ్యాంకు డిపాజిట్లు, ఆస్తులు దేశంలోనే అత్యంత విలువైన దేవాలయ ఆస్తులలో ఒకటిగా నిలుస్తున్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం కోట్లాది మంది భక్తుల విశ్వాసం ఈ ఆలయానికి మరింత వైభవాన్ని తీసుకువస్తోంది.
తమిళనాడులోని శ్రీ లక్ష్మీ నారాయణి గోల్డెన్ టెంపుల్ తన నిర్మాణ వైభవంతో ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందింది. ఈ ఆలయం గోడలు, గోపురాలు, నిర్మాణ భాగాలపై బంగారు అలంకరణలు చేయడం వల్ల దీనికి గోల్డెన్ టెంపుల్ అనే పేరు వచ్చింది. రాత్రివేళల్లో దీపాల వెలుగులో మెరిసే ఈ దేవాలయం దేశ విదేశాల నుంచి వచ్చే భక్తులను ఆకర్షిస్తుంది.
అదే విధంగా మహారాష్ట్రలోని షిర్డీ సాయిబాబా ఆలయం కూడా అత్యధిక విరాళాలు అందుకునే పుణ్యక్షేత్రాల్లో ఒకటి. భక్తులు సమర్పించిన బంగారు కిరీటాలు, హారాలు, వెండి వస్తువులు, నగదు విరాళాలతో ఈ ఆలయం విశేష స్థాయిలో ఆర్థిక బలం సొంతం చేసుకుంది. మత భేదాలు లేకుండా దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది భక్తులు ఇక్కడికి చేరుకుంటుంటారు.
పంజాబ్లోని హర్మందిర్ సాహిబ్ ప్రపంచవ్యాప్తంగా గోల్డెన్ టెంపుల్గా ప్రసిద్ధి చెందింది. సిక్కు సంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన ఈ క్షేత్రం బంగారు పూతతో అలంకరించబడిన నిర్మాణ శైలితో ప్రపంచ పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటుంది. చారిత్రకంగా ఈ ఆలయ అభివృద్ధిలో అనేక రాజులు, భక్తుల పాత్ర ఉంది.
ఈ దేవాలయాల అసలైన సంపద కేవలం బంగారం, వెండి లేదా ధన సంపత్తిలో మాత్రమే లేదు. తరతరాలుగా కోట్లాది మంది ప్రజలు ఉంచిన విశ్వాసం, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక అనుబంధం ఈ క్షేత్రాల అసలు వైభవంగా నిలిచాయి.
ALSO READ: అలాంటి బల్లి లక్ష్మీ కటాక్షానికి సంకేతమా..?