బాటిల్ వాటర్ మీరు తాగుతున్నది నీళ్ళా లేక విషమా?

నేటి ఆధునిక సమాజంలో “శుద్ధమైన నీళ్ళు” అనే పేరుతో ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్‌లో నీళ్ళు అమ్మడం ఒక కోట్లాది రూపాయల వ్యాపారంగా మారిపోయింది. రైల్వే స్టేషన్లు, బస్ స్టాండ్లు, హోటళ్ళు, సినిమా హాళ్ళు, ఆసుపత్రులు ఎక్కడ చూసినా ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్‌లో నీళ్ళు అమ్ముతున్నారు. Bisleri, Kinley, Aquafina, Bailey, Rail Neer వంటి పెద్ద కంపెనీలు రోజుకు కోట్లాది బాటిల్స్ విక్రయిస్తున్నాయి. ప్రజలు నమ్మకంగా ఈ నీళ్ళు తాగుతున్నారు కానీ ఈ ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ నిజంగా మన ఆరోగ్యానికి సురక్షితంగా ఉన్నాయా? ఇదే ప్రశ్న ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా శాస్త్రవేత్తలను, వైద్యులను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. భారతదేశంలో బాటిల్డ్ వాటర్ మార్కెట్ విలువ ప్రస్తుతం ₹20,000 కోట్లకు పైగా ఉంది. ఈ భారీ వ్యాపారం వెనుక దాగి ఉన్న అసలు నిజం ఏమిటంటే, మనం తాగే నీటితో పాటు కొన్ని ప్రమాదకరమైన రసాయనాలను కూడా పొట్టలోకి పంపుకుంటున్నాము.

ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ తయారు చేయడానికి ఉపయోగించే ముఖ్య పదార్థం పాలిథిలిన్ టెరెఫ్తలేట్ (PET). ఈ పదార్థం తయారీ సమయంలో మరియు బాటిల్ తయారీ ప్రక్రియలో అనేక రసాయనాలను ఉపయోగిస్తారు. వాటిలో అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి BPA (Bisphenol A), Phthalates, మరియు Antimony వంటివి.ఇక్కడ మనం అర్థం చేసుకోవాల్సిన ప్రధాన సమస్య “లీచింగ్” (Leaching). ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచినప్పుడు, లేదా ముఖ్యంగా ఎండలో వేడెక్కినప్పుడు (ఉదాహరణకు, సరుకులు రవాణా చేసే ట్రక్కుల్లో లేదా షాపుల ముందు ఎండలో పడేసి ఉంచినప్పుడు), ప్లాస్టిక్‌లోని రసాయనాలు నీటిలో కలిసిపోతాయి. ఒక సాధారణ వినియోగదారుడు బాటిల్ కొనే సమయానికి, ఆ బాటిల్ ఎన్ని రోజులు, ఎటువంటి ఉష్ణోగ్రతలో ఉందో తెలియదు. వేడి పెరిగే కొద్దీ, ఈ రసాయనాలు విడుదలయ్యే రేటు రెట్టింపు అవుతుంది.అంతర్జాతీయ ఆరోగ్య పరిశోధకులు ఇలా హెచ్చరిస్తున్నారు.ఒక ప్లాస్టిక్ బాటిల్ మీ చేతిలో ఉన్నప్పుడు, అది కేవలం నీళ్ళను మాత్రమే కలిగి ఉండదు వందల రసాయనాలు, సూక్ష్మ ప్లాస్టిక్ కణాలు అందులో కలిసిపోయి మీ పొట్టలోకి ప్రయాణిస్తున్నాయి.

ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) 2019లో నిర్వహించిన ఒక సంచలనాత్మక పరిశోధన ప్రపంచాన్ని నివ్వెరపరిచింది. ప్రపంచవ్యాప్తంగా పరీక్షించిన 11 ప్రముఖ బ్రాండ్ల వాటర్ బాటిల్స్‌లో 93% లో మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు కనుగొనబడ్డాయి.మైక్రోప్లాస్టిక్స్ అంటే ప్లాస్టిక్ యొక్క అతి సూక్ష్మమైన కణాలు (5 మిల్లీమీటర్ల కంటే తక్కువ పరిమాణం కలిగినవి). ఇవి కంటికి కనిపించవు, కానీ మన జీర్ణవ్యవస్థ ద్వారా రక్తంలోకి, ఊపిరితిత్తుల్లోకి, మరియు శరీరంలోని ఇతర అవయవాల్లోకి ప్రవేశిస్తాయి. ఇప్పటికే తల్లిపాలలో, మానవ రక్తంలో, మరియు ప్లాసెంటాలో కూడా ఈ మైక్రోప్లాస్టిక్ కణాలు కనుగొనబడ్డాయి. వీటి వల్ల కలిగే దీర్ఘకాలిక ప్రభావాలు, అంటే కేన్సర్, రోగనిరోధక శక్తి తగ్గడం, మరియు వంధ్యత్వ సమస్యలు అన్నీ అత్యంత ప్రమాదకరమైనవి.ప్లాస్టిక్ బాటిల్ వాడకం వల్ల కలిగే ప్రమాదాలు కేవలం ఊహలు కావు, ఇవి శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన నిజాలు.హార్మోన్ల అసమతుల్యత BPA వంటి రసాయనాలు శరీరంలో ఈస్ట్రోజెన్ వంటి హార్మోన్ల పనితీరును అడ్డుకుంటాయి.

ఇది మహిళల్లో స్తన్యం, పునరుత్పత్తి సమస్యలకు, పురుషులలో సంతానలేమికి కారణం కావచ్చు.Antimony విషప్రభావం ఈ రసాయనం దీర్ఘకాలంలో కాలేయ వ్యాధులకు, మరియు చర్మ సంబంధిత సమస్యలకు దారితీయవచ్చు. పిల్లల ఎదుగుదల దశలో ఈ రసాయనాలు వారి శరీరంలోకి వెళ్లడం వల్ల మెదడు మరియు శారీరక అభివృద్ధి దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. Phthalates వంటి రసాయనాలు థైరాయిడ్ గ్రంధి పనితీరును మందగించేలా చేస్తాయి. ప్రముఖ కంపెనీలు తమ ఉత్పత్తులను “100% శుద్ధం”, ఆరోగ్యకరం అని పెద్ద ఎత్తున ప్రకటనలు ఇస్తున్నాయి. కానీ వాస్తవం ఏమిటంటే ఈ కంపెనీలు BPA-Free అని ప్రచారం చేసుకుంటున్నా, ఆ స్థానంలో BPS (Bisphenol S), BPF వంటి ఇతర రసాయనాలను ఉపయోగిస్తున్నాయి. తాజా అధ్యయనాలు ఇవి కూడా BPA తో సమానంగా లేదా అంతకంటే ఎక్కువ హానికరమని వెల్లడిస్తున్నాయి. అంతేకాదు, చాలా బాటిల్స్ మీద “Use and Throw” అని రాసి ఉంటుంది. కానీ ఈ బాటిల్స్‌ను ఎన్నిసార్లు వాడవచ్చు, అసలు ఎందుకు వాడకూడదు అన్న స్పష్టమైన హెచ్చరికలు వినియోగదారులకు అందడం లేదు. హైదరాబాద్‌కు చెందిన పర్యావరణ ఆరోగ్య నిపుణుడు డాక్టర్ రమేశ్ కుమార్ చెబుతున్నట్లుగా,ఒక PET ప్లాస్టిక్ బాటిల్ ఒకసారి మాత్రమే వాడాలని నిర్ణయించబడింది.

అదే బాటిల్‌ను మళ్ళీ వాడినప్పుడు, దాని లోపలి గోడలు పాడవడం వల్ల రసాయనాలు వేగంగా నీళ్ళలో కలిసిపోతాయి. ఈ విషయం తెలిసినా, కంపెనీలు స్పష్టంగా పేర్కొనడం లేదు ఇది నిజంగా ఒక నేరపూరిత నిర్లక్ష్యం.ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ కేవలం మన ఆరోగ్యాన్నే కాదు, భూమిని కూడా నాశనం చేస్తున్నాయి. గణాంకాల ప్రకారం, ప్రతి సంవత్సరం ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాల వల్ల సుమారు 5,00,000 కంటే ఎక్కువ జీవులు (సముద్ర మరియు భూచర జీవులు) మరణిస్తున్నాయి. ఒక ప్లాస్టిక్ బాటిల్ భూమిలో కలిసిపోవడానికి 400 నుండి 1000 సంవత్సరాలు పడుతుంది. సముద్రాల్లో పేరుకుపోతున్న ఈ ప్లాస్టిక్ వ్యర్థాలు చేపల ద్వారా మళ్ళీ మన ప్లేట్లలోకి ఆహారంగా వస్తున్నాయి అంటే మనం పరోక్షంగా ప్లాస్టిక్ తింటున్నాము!భారత ఆహార భద్రత మరియు ప్రమాణాల సంస్థ (FSSAI) కొన్ని నిబంధనలు రూపొందించినా, వాటి అమలులో చాలా లోపాలు ఉన్నాయి. బాటిల్ లేబుల్‌పై తయారీ తేదీని చాలా చిన్న అక్షరాలతో ముద్రించడం వల్ల సామాన్యులకు అది సరిగ్గా అర్థం కాదు. ముఖ్యంగా, ఎండలో ఎందుకు ఉంచకూడదు? మళ్ళీ ఎందుకు వాడకూడదు? వంటి హెచ్చరికలు తప్పనిసరి చేయడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది.

యూరప్, అమెరికాలోని కొన్ని దేశాల్లో సింగిల్-యూజ్ ప్లాస్టిక్‌పై నిషేధం మొదలైంది, కానీ 140 కోట్ల జనాభా ఉన్న మన దేశంలో ఇంకా బాటిల్స్ అమ్మకాలపై కఠినమైన ఆంక్షలు లేవు.మనం ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ వాడకాన్ని పూర్తిగా నిలిపివేయడం లేదా కనిష్ఠం చేయడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన భవిష్యత్తుకు పునాది వేయవచ్చు,ఎక్కడికి వెళ్లినా స్టీల్ లేదా గాజు సీసాను వెంట ఉంచుకోండి. ఇవి ఆరోగ్యకరం, పర్యావరణ హితం. దుకాణాల్లో ఎండకు పెట్టి ఉన్న ప్లాస్టిక్ బాటిల్ నీళ్లను ఎప్పుడూ కొనకండి. ఆ నీళ్లలో విషతుల్యమైన రసాయనాలు విడుదలయ్యే అవకాశం అత్యధికం. ఒకసారి వాడిన ప్లాస్టిక్ బాటిల్‌ను మళ్ళీ మళ్ళీ నీళ్లు నింపుకోవడానికి వాడకండి. ఇది వ్యాధులను కొనితెచ్చుకోవడమే.స్కూలుకు వెళ్ళే పిల్లలకు ప్లాస్టిక్ బాటిల్స్ ఇవ్వకండి. వారి చిన్న వయసులో ఈ రసాయనాలు వారి శరీరంలో తీవ్రమైన హార్మోన్ల సమస్యలను సృష్టిస్తాయి.

ఈ విషయాన్ని మీ స్నేహితులకు, కుటుంబ సభ్యులకు చెప్పండి. అవగాహనే మనకున్న అతి పెద్ద ఆయుధం.మన పూర్వీకులు రాగి, వెండి, మరియు మట్టి పాత్రల్లో నీళ్ళు తాగేవారు. ఆ సంప్రదాయాన్ని తిరిగి గౌరవించి, ఆధునిక స్టీల్ బాటిళ్లను అలవాటు చేసుకోవడమే మనం ఆరోగ్యంగా ఉండటానికి ఉన్న ఏకైక మార్గం. ఇప్పటికైనా మేల్కొనండి! మీ నిర్ణయమే రేపటి ఆరోగ్యానికి నిదర్శనం.