Danger Bells: మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతంలో రోజురోజుకూ తీవ్రమవుతున్న ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ యుద్ధ ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపిస్తున్నాయి. ఈ పరిణామాలు కేవలం ఆ ప్రాంతానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ వ్యాప్తంగా అనేక దేశాల ఆర్థిక పరిస్థితులపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ముడి చమురు సరఫరా వ్యవస్థపై ఏర్పడుతున్న అనిశ్చితి ప్రపంచ మార్కెట్లను కలవరపెడుతోంది. ఈ పరిణామాల ప్రభావం త్వరలోనే భారతదేశంలో సాధారణ ప్రజల రోజువారీ ఖర్చులపై కూడా కనిపించే అవకాశముందని ఆర్థిక రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా ఇంధన ధరలు పెరగడం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, దాని ప్రభావం అన్ని వస్తువుల ధరలపై పడే అవకాశముందని చెబుతున్నారు. ఈ పరిస్థితులు కొనసాగితే ద్రవ్యోల్బణం మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని కూడా విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
యుద్ధ పరిస్థితులు ప్రారంభమయ్యే ముందు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు సుమారు 62 డాలర్ల వద్ద ఉండేవి. అయితే ఉద్రిక్తతలు పెరిగిన కేవలం కొన్ని రోజుల వ్యవధిలోనే ధరలు వేగంగా పెరిగాయి. ఒక వారంలోనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు భారీగా ఎగబాకాయి. అమెరికా మార్కెట్లో ప్రముఖంగా పరిగణించే ముడి చమురు ధరలు దాదాపు 36 శాతం పెరిగి బ్యారెల్కు 90.90 డాలర్ల స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఇదే సమయంలో ప్రపంచ మార్కెట్లో కీలక ప్రమాణంగా పరిగణించే బ్రెంట్ ముడి చమురు ధర కూడా గణనీయంగా పెరిగి బ్యారెల్కు 92.69 డాలర్ల వద్ద ట్రేడవుతోంది. ఇది దాదాపు 27 శాతం పెరుగుదలగా భావిస్తున్నారు. ఈ వేగవంతమైన ధరల పెరుగుదల ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ద్రవ్యోల్బణం పెరిగే సంకేతాలను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది.
ప్రస్తుత పరిస్థితులకు ప్రధాన కారణంగా భావిస్తున్న అంశం హార్ముజ్ జలసంధి ప్రాంతంలో ఏర్పడిన ఉద్రిక్తతలే. ఈ జలసంధి ప్రపంచ చమురు రవాణాలో అత్యంత కీలక మార్గంగా పరిగణించబడుతుంది. ప్రపంచంలో ఉత్పత్తి అయ్యే మొత్తం చమురులో దాదాపు 20 నుంచి 25 శాతం వరకు ఈ మార్గం ద్వారానే ప్రపంచంలోని వివిధ దేశాలకు చేరుకుంటుంది. ఈ ప్రాంతానికి సమీపంలో ఇరాన్ ఉండటం వల్ల యుద్ధ పరిస్థితులు మరింత ఉద్రిక్తంగా మారితే చమురు సరఫరా అంతరాయం కలిగే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళనలు పెరుగుతున్నాయి. దీంతో సముద్ర మార్గంలో చమురు రవాణా నిర్వహించే నౌకా సంస్థలు, సరుకు రవాణా సంస్థలు భద్రతా కారణాల వల్ల అధిక బీమా ప్రీమియంలు చెల్లించాల్సి వస్తోంది. ఈ అదనపు వ్యయాలు చివరకు ముడి చమురు ధరలపై ప్రభావం చూపి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ధరలు పెరగడానికి కారణమవుతున్నాయి.
భారతదేశానికి ఈ పరిణామాలు మరింత సవాలుగా మారే అవకాశముందని నిపుణులు చెబుతున్నారు. దేశంలో ఉపయోగించే ముడి చమురులో గణనీయమైన భాగం మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచే దిగుమతి అవుతుంది. భారతదేశం తన మొత్తం అవసరాలలో సుమారు 30 నుంచి 50 శాతం వరకు చమురును అదే ప్రాంతం నుంచి కొనుగోలు చేస్తోంది. అంతేకాకుండా దేశంలోని అనేక చమురు శుద్ధి కేంద్రాలు కూడా మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతం నుంచి వచ్చే ముడి చమురును శుద్ధి చేయడానికి అనుకూలంగా రూపొందించబడ్డాయి. అందువల్ల ఆ ప్రాంతంలో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే చమురు సరఫరాపై మాత్రమే కాకుండా ధరలపై కూడా ప్రత్యక్ష ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.
అయితే అత్యవసర పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు భారతదేశం ముందుగానే కొన్ని ఏర్పాట్లు చేసుకుంది. దేశంలో సుమారు 25 నుంచి 30 రోజుల అవసరాలకు సరిపడే వ్యూహాత్మక చమురు నిల్వలు ఉన్నాయి. ఈ నిల్వలు తాత్కాలికంగా ఏర్పడే సరఫరా అంతరాయాలను ఎదుర్కొనేందుకు ఉపయోగపడతాయి. అయినప్పటికీ యుద్ధ పరిస్థితులు ఎక్కువ కాలం కొనసాగితే ఈ నిల్వలు మాత్రమే సరిపోవని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అలా జరిగితే దేశంలో ఇంధన ధరలు పెరగడం అనివార్యమవుతుందని చెబుతున్నారు. ఇంధన ధరలు పెరిగితే రవాణా ఖర్చులు కూడా పెరుగుతాయి. దాని ప్రభావం క్రమంగా ఆహార పదార్థాలు, అవసరమైన వినియోగ వస్తువులు, ఇతర రోజువారీ సరుకుల ధరలపై పడే అవకాశం ఉంది. దీంతో సాధారణ ప్రజల ఖర్చులు మరింత పెరిగే ప్రమాదం ఉందని ఆర్థిక విశ్లేషకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఈ పరిణామాలను ప్రపంచ దేశాలు కూడా ఎంతో జాగ్రత్తగా గమనిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా చమురు దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలు ఈ పరిస్థితుల వల్ల ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొనే అవకాశముందని భావిస్తున్నారు. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో ఇప్పటికే అనిశ్చితి నెలకొంది. పెట్టుబడిదారులు కూడా పరిస్థితులను నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు. యుద్ధ పరిస్థితులు త్వరగా తగ్గితే పరిస్థితులు మళ్లీ సాధారణ స్థితికి రావచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. అయితే ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగితే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీని ప్రభావం మరింత తీవ్రంగా ఉండే అవకాశముందని ఆర్థిక రంగ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ALSO READ: Holiday: సోమవారం స్కూళ్లు, కాలేజీలకు సెలవు