ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో తాలిబన్ పాలన కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో మహిళల హక్కుల పరిస్థితి మరింత సంక్లిష్టంగా మారిందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఇప్పటికే విద్య, ఉపాధి, సామాజిక స్వేచ్ఛలపై తీవ్ర ఆంక్షలు విధించిన పాలక వర్గం తాజాగా అమల్లోకి తెచ్చిన కొత్త క్రిమినల్ నియమావళి మరోసారి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చనీయాంశమైంది. తాలిబన్ అత్యున్నత నాయకుడు హిబతుల్లా అఖుండ్జాదా సంతకం చేసిన 90 పేజీల ఈ నియమావళిలో మహిళల స్వతంత్ర హక్కులను పరిమితం చేసే పలు నిబంధనలు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు పేర్కొంటున్నారు.
కొత్త చట్టాల ప్రకారం కుటుంబ వ్యవస్థలో పురుషాధిక్యాన్ని బలపరిచే విధంగా నిబంధనలు రూపొందించబడ్డాయి. భార్యలను భర్తలు, కుమార్తెలను తండ్రులు భౌతికంగా శిక్షించవచ్చని పేర్కొనడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. అయితే శిక్షల విషయంలో కొన్ని పరిమితులు ఉన్నట్లు కూడా నిబంధనల్లో పేర్కొన్నారు. శారీరక దాడి కారణంగా గాయాల ఆధారాలు ఉంటేనే అది శిక్షార్హంగా పరిగణిస్తారని వెల్లడించారు. బాధితురాలు కోర్టును ఆశ్రయించాలంటే పూర్తిగా శరీరాన్ని కప్పుకుని ఉండాలని, ఆమెతో పాటు భర్త లేదా పురుష సహాయకుడు తప్పనిసరిగా ఉండాలనే షరతు విధించడం మరింత వివాదాస్పదంగా మారింది. నిందితుడే భర్త అయినా, అదే వ్యక్తి సహాయంతో కోర్టుకు హాజరుకావాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతోందని హక్కుల సంస్థలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఇదే సమయంలో ఈ నియమావళి సామాజిక హోదాలను బట్టి శిక్షల్లో తేడాలు చూపుతుందనే విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి. మతపెద్దలు, ముల్లాలకు క్రిమినల్ కేసుల్లో ప్రత్యేక మినహాయింపులు కల్పించినట్లు సమాచారం. సాధారణ ప్రజలు మాత్రం కఠిన శిక్షలను ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోందని అభిప్రాయపడుతున్నారు. దీంతో చట్టం అందరికీ సమానంగా వర్తించడం లేదన్న సందేహాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
మహిళల వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను పరిమితం చేసే నిబంధనలూ ఈ కోడ్లో చోటు చేసుకున్నాయి. భర్త అనుమతి లేకుండా పుట్టింటికి లేదా ఇతర బంధువుల ఇంటికి వెళ్లడం నేరంగా పరిగణించబడుతోంది. అలాగే భర్త పిలిచినా ఆయన వద్దకు వెళ్లకపోవడం, వెళ్లేందుకు కుటుంబ సభ్యులు అడ్డుపడినా వారిపై కూడా చర్యలు తీసుకునే అవకాశముందని పేర్కొన్నారు. ఈ తరహా ఉల్లంఘనలకు 3 నెలల వరకు కారాగార శిక్ష విధించవచ్చని వెల్లడించారు.
ఈ నిబంధనలు గృహ హింసను పెంచే ప్రమాదం ఉందని, మహిళలను పూర్తిగా వంటింటికే నెట్టివేసే అవకాశముందని హక్కుల సంఘాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. మహిళల స్వేచ్ఛ, మానవ హక్కుల పరిరక్షణపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా చర్చలు మళ్లీ ఊపందుకున్నాయి. ఆఫ్ఘనిస్తాన్లో మహిళల భవిష్యత్తు దిశ ఏవిధంగా మలుపుతీసుకుంటుందన్నదానిపై అంతర్జాతీయ సమాజం ఆందోళనతో గమనిస్తోంది.
ALSO READ: OTT: మైండ్ బ్లాక్ చేసే సస్పెన్స్ థ్రిల్లర్.. చూడటం స్టార్ట్ చేస్తే క్షణం కూడా వదలరు