రష్యా నుంచి ముడి చమురు దిగుమతుల అంశం మరోసారి భారత్-అమెరికా సంబంధాల్లో చర్చనీయాంశంగా మారింది. రష్యా చమురు కొనుగోళ్లకు సంబంధించి భారత్కు కల్పిస్తున్న ప్రత్యేక మినహాయింపులు, ఆంక్షల నుంచి ఇచ్చిన వెసులుబాట్లను పూర్తిగా రద్దు చేయాలని అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో తాజాగా అభిప్రాయపడ్డారు. అమెరికా సెనేట్ విదేశీ సంబంధాల కమిటీ విచారణ సందర్భంగా ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో చర్చకు దారితీశాయి. రష్యాపై విధించిన ఆర్థిక ఆంక్షలను మరింత కఠినంగా అమలు చేయాలన్న ఉద్దేశంతోనే ఈ నిర్ణయాలపై అమెరికా ప్రభుత్వం ఆలోచిస్తున్నట్లు ఆయన తెలిపారు.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లో భారీ మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. 2022 ఫిబ్రవరిలో యుద్ధం మొదలైన వెంటనే అమెరికా, ఐరోపా దేశాలు రష్యాపై పలు ఆర్థిక ఆంక్షలు విధించాయి. అయితే ప్రపంచ మార్కెట్లో చమురు కొరత తలెత్తకుండా ఉండేందుకు కొన్ని దేశాలకు ప్రత్యేక మినహాయింపులు కూడా కల్పించాయి. ఈ నేపథ్యంలో భారత్ రష్యా నుంచి రాయితీ ధరలకు పెద్ద ఎత్తున ముడి చమురు కొనుగోలు చేయడం ప్రారంభించింది. ప్రపంచ చమురు ధరలు అమాంతం పెరగకుండా ఉండటంలో భారత్ వంటి దేశాల కొనుగోళ్లు కీలక పాత్ర పోషించాయని అప్పట్లో పలువురు నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.
అయితే ప్రస్తుతం అమెరికా వైఖరిలో మరోసారి మార్పు కనిపిస్తోంది. రష్యా చమురు కొనుగోళ్ల ద్వారా మాస్కోకు ఆదాయం అందుతోందని, అది పరోక్షంగా యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తోందని అమెరికా వాదిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో ఆంక్షల నుంచి ఇచ్చిన మినహాయింపులను రద్దు చేయాలనే అభిప్రాయాన్ని వాషింగ్టన్ వ్యక్తం చేస్తోంది. ఇటీవల భారతీయ ఉత్పత్తులపై అదనంగా 25 శాతం సుంకం విధించాలనే నిర్ణయం కూడా ఈ వివాదానికి మరింత ప్రాధాన్యత తీసుకొచ్చింది. అయితే అనంతరం ఇరు దేశాల మధ్య జరిగిన చర్చల నేపథ్యంలో ఆ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి తీసుకున్నట్లు సమాచారం.
మరోవైపు భారత ప్రభుత్వం మాత్రం ఇంధన కొనుగోళ్ల విషయంలో తన వైఖరిని స్పష్టంగా వెల్లడిస్తోంది. దేశ ఇంధన భద్రత, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు, వినియోగదారుల అవసరాలే తమ నిర్ణయాలకు ప్రాతిపదిక అని న్యూఢిల్లీ చెబుతోంది. ప్రపంచంలో అత్యధిక ఇంధన అవసరాలు ఉన్న దేశాల్లో భారత్ ఒకటిగా ఉండటంతో, సరసమైన ధరలకు చమురు అందుబాటులో ఉంచడం ప్రభుత్వ బాధ్యతగా భావిస్తోంది. అందుకే చమురు కొనుగోళ్లకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు పూర్తిగా జాతీయ ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తీసుకుంటామని కేంద్ర ప్రభుత్వం పదేపదే స్పష్టం చేస్తోంది.
అమెరికా వైఖరిలో తరచూ కనిపిస్తున్న మార్పులపై భారత విధాన నిపుణులు కూడా ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నారు. ప్రపంచ చమురు మార్కెట్ను స్థిరీకరించేందుకు రష్యా చమురు కొనుగోళ్లు ఉపయోగపడుతున్నాయని గతంలో చెప్పిన అమెరికా, ఇప్పుడు అదే అంశంపై అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడం గమనార్హమని వారు పేర్కొంటున్నారు. గత వారం మార్కో రూబియో స్వయంగా భారత్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఆంక్షలు విధించడం లేదని చెప్పిన నేపథ్యంలో తాజా వ్యాఖ్యలు మరింత ఆసక్తికరంగా మారాయి.
భారత్ దృష్టిలో ఈ అంశం కేవలం చమురు దిగుమతులకు సంబంధించినది మాత్రమే కాదు. స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానం, ఆర్థిక నిర్ణయాల స్వేచ్ఛ, వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తికి సంబంధించిన అంశంగా కూడా దీనిని పరిగణిస్తోంది. అమెరికాతో బలమైన వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగిస్తూనే, జాతీయ ప్రయోజనాల విషయంలో రాజీపడబోమనే సంకేతాలను భారత్ ఇస్తోంది. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుంచి అనుసరిస్తున్న సమతుల్య వైఖరినే భవిష్యత్తులో కూడా కొనసాగించే అవకాశం ఉందని అంతర్జాతీయ వ్యవహారాల నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
ప్రపంచ రాజకీయాలు, ఇంధన భద్రత, ఆర్థిక ప్రయోజనాలు పరస్పరం ముడిపడి ఉన్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో రష్యా చమురు అంశం భారత్-అమెరికా సంబంధాల్లో కీలక పరీక్షగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో ఈ అంశంపై ఇరు దేశాలు ఎలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటాయన్నది అంతర్జాతీయ వర్గాల్లో ఆసక్తిగా మారింది.
ALSO READ: ముంచుకొస్తున్న సూపర్ ఎల్నినో.. విపత్కర పరిస్థితులు..!
