Pradakshina Meaning: హిందూ సంప్రదాయాలలో ఆలయ దర్శనం ఒక పవిత్రమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిగా భావించబడుతుంది. దేవాలయానికి వెళ్లినప్పుడు భక్తులు చేసే ప్రతి ఆచారానికి ఒక ప్రత్యేకమైన అర్థం ఉంటుంది. వాటిలో ముఖ్యమైన ఆచారాల్లో ఒకటి దేవత చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయడం. దేవుడిని కేంద్రంగా చేసుకుని కుడివైపు నుంచి తిరుగుతూ ఆయనకు నమస్కరించడం భక్తి సూచికగా భావిస్తారు. చాలా మంది భక్తులు ఆలయానికి వెళ్లినప్పుడు సాధారణంగా మూడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేస్తారు. అయితే శాస్త్రాలు చెప్పిన ప్రకారం ప్రతి దేవతకు వేర్వేరు విధానాలు ఉండవచ్చని పండితులు చెబుతుంటారు. సరైన విధంగా ప్రదక్షిణ చేస్తే దేవుని అనుగ్రహం మరింత సంపూర్ణంగా లభిస్తుందని విశ్వాసం ఉంది. అందుకే చాలా మంది భక్తులు ఆలయ దర్శనం సమయంలో ఈ ఆచారాన్ని ఎంతో భక్తితో పాటిస్తుంటారు.
ప్రదక్షిణ అనేది కేవలం దేవాలయం చుట్టూ తిరిగే చర్య మాత్రమే కాదు. అది ఒక ఆధ్యాత్మిక సాధనగా కూడా భావించబడుతుంది. దేవుడిని కేంద్రంగా ఉంచుకుని ఆయన చుట్టూ తిరుగుతూ మన మనసును ఆయనపై కేంద్రీకరించడం ఈ ఆచారంలో ప్రధాన భావన. ఈ సమయంలో భక్తుడు తనలోని అహంకారం, కోపం, అసూయ వంటి భావాలను విడిచిపెట్టి దేవుని ఆశ్రయం కోరుతాడు. శరీరం, మాట, మనస్సు ఈ మూడు కూడా ఒకే భావంతో దేవుని స్మరించడానికి ఈ ఆచారం సహాయపడుతుందని పండితులు చెబుతుంటారు. అందుకే ప్రదక్షిణను భక్తి, వినయం, సంపూర్ణ సమర్పణకు ప్రతీకగా భావిస్తారు.
సాధారణంగా మూడు ప్రదక్షిణలు చేయడం వెనుక కూడా ఒక లోతైన ఆధ్యాత్మిక భావం ఉందని చెబుతారు. సృష్టిలో ఉన్న మూడు ప్రధాన గుణాలను ఇది సూచిస్తుందని విశ్వాసం ఉంది. అవి సత్వ గుణం, రజో గుణం, తమో గుణం అని చెప్పబడుతుంది. అలాగే భూలోకం, స్వర్గలోకం, నరకలోకం అనే మూడు లోకాల భావనలకు కూడా ఇది సంకేతంగా భావిస్తారు. భక్తుడు దేవుని చుట్టూ తిరుగుతున్నప్పుడు ఈ మూడు లోకాలలో కూడా దైవ శక్తి వ్యాపించి ఉందని గుర్తుచేసుకుంటాడని పెద్దలు చెబుతుంటారు. దేవుడు మన జీవితంలోని కష్టాలను తొలగించి మనకు శాంతి, సౌఖ్యం ప్రసాదిస్తాడనే విశ్వాసాన్ని ఈ ఆచారం మరింత బలపరుస్తుందని భావిస్తారు.
ప్రదక్షిణను మరొక కోణంలో చూస్తే అది శరీరం, మాట, మనస్సు అనే మూడు స్థాయిలలో జరిగే సమర్పణగా భావించబడుతుంది. శరీరం ద్వారా దేవుని చుట్టూ తిరగడం, మాట ద్వారా ఆయనను స్మరించడం, మనస్సులో ఆయనపై విశ్వాసాన్ని నిలబెట్టుకోవడం ఈ మూడు కలిసినప్పుడు భక్తి సంపూర్ణంగా అవుతుందని చెబుతారు. అందుకే ఈ ఆచారాన్ని ఎంతో పవిత్రంగా భావించి చాలా మంది భక్తులు ఆలయ దర్శనం సమయంలో తప్పకుండా పాటిస్తారు.
అయితే ప్రతి దేవతకు ప్రదక్షిణ చేసే విధానం కొంచెం భిన్నంగా ఉండవచ్చని పండితులు చెబుతుంటారు. ఉదాహరణకు గణపతి ఆలయంలో ఒకసారి ప్రదక్షిణ చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. నెమ్మదిగా, భక్తి భావంతో తిరుగుతూ గణపతిని స్మరించడం మంచిదని పెద్దలు సూచిస్తారు. గణపతి విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడిగా భావించబడటం వల్ల ఆయనకు చేసిన ప్రదక్షిణ మన జీవితంలోని అడ్డంకులను తొలగిస్తుందని నమ్మకం ఉంది.
శివాలయాలలో ప్రదక్షిణ చేసే విధానం కొంచెం ప్రత్యేకంగా ఉంటుంది. అక్కడ పూర్తిగా చుట్టూ తిరగకుండా సగం ప్రదక్షిణ మాత్రమే చేయాలని సంప్రదాయం చెబుతుంది. దీనిని ప్రత్యేక విధానంగా భావిస్తారు. శివాలయంలో ఈ విధంగా ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా శివుని అనుగ్రహం లభిస్తుందని విశ్వాసం ఉంది. అందుకే శివాలయానికి వెళ్లే భక్తులు ఈ నియమాన్ని పాటించడానికి ప్రయత్నిస్తారు.
అమ్మవారి ఆలయాలలో మాత్రం నాలుగు ప్రదక్షిణలు చేయడం శుభంగా భావించబడుతుంది. నాలుగు దిశలను సూచించే ఈ సంఖ్య దేవి శక్తి అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉందనే భావనను తెలియజేస్తుందని చెబుతారు. అమ్మవారి అనుగ్రహం వల్ల ఇంట్లో శాంతి, సౌఖ్యం, సిరిసంపదలు పెరుగుతాయని భక్తులు నమ్ముతారు. అందుకే అమ్మవారి ఆలయాలలో ఈ విధంగా ప్రదక్షిణ చేయడం అనేక ప్రాంతాల్లో సంప్రదాయంగా కొనసాగుతోంది.
సూర్య భగవానుడికి సంబంధించిన ఆచారాల్లో కూడా ప్రదక్షిణకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంది. సూర్యునికి నమస్కారం చేసే సమయంలో ఏడు సార్లు ప్రదక్షిణ చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ సంఖ్య సృష్టిలో ఉన్న అనేక ఆధ్యాత్మిక భావనలను సూచిస్తుందని చెబుతారు. సప్త లోకాలు, సప్త గ్రహాలు, జీవశక్తికి సంబంధించిన సూచికగా ఈ సంఖ్యను పరిగణిస్తారు. అందుకే సూర్యుని ఆరాధనలో ఈ ఆచారం ప్రత్యేకంగా పాటించబడుతుంది.
మొత్తానికి ప్రదక్షిణ అనేది కేవలం శారీరకంగా దేవాలయం చుట్టూ తిరిగే చర్య మాత్రమే కాదు. అది భక్తి, వినయం, విశ్వాసం కలిసిన ఒక ఆధ్యాత్మిక సాధనగా భావించబడుతుంది. భక్తి భావంతో చేసిన ఒక్క ప్రదక్షిణ కూడా దేవుని కృపను పొందడానికి సరిపోతుందని పెద్దలు చెబుతుంటారు. అందుకే ఆలయానికి వెళ్లినప్పుడు భక్తులు ఈ ఆచారాన్ని ఎంతో విశ్వాసంతో పాటిస్తూ దేవుని ఆశీస్సులు కోరుకుంటారు.
NOTE: పై వార్తలోని సమాచారం జ్యోతిష్య శాస్త్రం, మత సంబంధమైన అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. క్రైమ్ మిర్రర్ దీనిని అధికారికంగా ధృవీకరించట్లేదు. పాఠకులు గమనించగలరు.
ALSO READ: Last Road Ends: మన దేశంలో చివరి రోడ్డు ఎక్కడుందో తెలుసా?