మన ఇళ్లలో చిన్నచిన్న వస్తువులు విరిగిపోయినప్పుడు వెంటనే గుర్తొచ్చే పేరు ఫెవిక్విక్. ఇనుము, ప్లాస్టిక్, రబ్బరు, చెక్క వంటి అనేక వస్తువులను క్షణాల్లో అతికించే ఈ గమ్ చేతికి తగిలినా వెంటనే అంటుకుపోతుంది. అయితే అంత బలమైన అంటుకునే గుణం ఉన్న ఫెవిక్విక్ దానిని నిల్వ చేసే ప్లాస్టిక్ బాటిల్కు మాత్రం ఎందుకు అంటుకోదనే సందేహం చాలా మందికి వస్తుంది. ఆశ్చర్యంగా అనిపించినా దీని వెనుక ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ కారణం దాగి ఉంది.
ఫెవిక్విక్లో ప్రధానంగా ఉపయోగించే రసాయన పదార్థాన్ని సైనోఆక్రిలేట్ అని పిలుస్తారు. ఇందులో సాధారణంగా ఇథైల్ సైనోఆక్రిలేట్ అనే సమ్మేళనం ఉంటుంది. ఈ రసాయనం గట్టిపడి వస్తువులను అతికించే ప్రక్రియ ప్రారంభం కావాలంటే తేమ తప్పనిసరిగా అవసరం. అంటే గాలిలో ఉండే స్వల్ప తేమ లేదా వస్తువుల ఉపరితలంపై ఉండే తేమతో ఈ రసాయనం స్పందిస్తుంది. తేమ తగిలిన వెంటనే ఇందులో ప్రత్యేక రసాయన చర్య ప్రారంభమై ద్రవరూపంలో ఉన్న గమ్ క్షణాల్లో గట్టిపడుతుంది.
అయితే ఫెవిక్విక్ను నిల్వ చేసే సమయంలో తయారీ సంస్థలు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకుంటాయి. బాటిల్ లోపలికి గాలి లేదా తేమ ప్రవేశించకుండా పూర్తిగా నియంత్రిత పరిస్థితుల్లో గమ్ను నింపుతారు. లోపల తేమ లేకపోవడం వల్ల సైనోఆక్రిలేట్ గట్టిపడే ప్రక్రియ ప్రారంభం కాదు. అందువల్ల ఫెవిక్విక్ బాటిల్లో ఉన్నంత కాలం ద్రవరూపంలోనే ఉంటుంది. ఒకవేళ తయారీ సమయంలోనే తేమ లోపలికి చేరితే గమ్ బాటిల్కు అంటుకుని ఉపయోగించలేని స్థితికి చేరుకునే ప్రమాదం ఉంటుంది.
ఫెవిక్విక్ బాటిల్ నుంచి బయటకు వచ్చిన వెంటనే పరిస్థితి మారిపోతుంది. గాలిలో సహజంగా ఉండే తేమను అది వెంటనే గ్రహిస్తుంది. దీంతో పాలిమరైజేషన్ అనే రసాయన చర్య ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ప్రక్రియలో ద్రవరూపంలో ఉన్న అణువులు ఒకదానికొకటి కలుస్తూ పొడవైన గొలుసుల్లా ఏర్పడతాయి. ఫలితంగా గమ్ క్షణాల్లో గట్టిపడి వస్తువులను బలంగా అతికిస్తుంది. అందుకే ఫెవిక్విక్ ఉపయోగించిన వెంటనే అది ఎండిపోయి గట్టి పొరగా మారిపోతుంది.
బాటిల్లో గమ్ గట్టిపడకుండా ఉండటానికి మరో కారణం కూడా ఉంది. తయారీ సమయంలో ప్రత్యేక స్థిరీకరణ రసాయనాలను కలుపుతారు. ఇవి గమ్ ముందుగానే గట్టిపడకుండా కాపాడతాయి. అలాగే ఫెవిక్విక్ను నిల్వ చేసే ప్లాస్టిక్ కూడా ప్రత్యేకంగా ఎంపిక చేయబడుతుంది. ఆ ప్లాస్టిక్కు ఈ రసాయనంతో ఎలాంటి ప్రతిచర్య జరగదు. అందువల్ల గమ్ బాటిల్కు అంటుకోకుండా సురక్షితంగా నిల్వ ఉంటుంది.
అయితే చాలా మంది ఒక విషయం గమనించి ఉంటారు. ఫెవిక్విక్ వాడిన తర్వాత మూత బిగించి పెట్టినప్పుడు కొన్ని సందర్భాల్లో ఆ మూత మళ్లీ తెరుచుకోకుండా బిగుసుకుపోతుంది. దీనికి కూడా తేమే కారణం. వాడిన తర్వాత బాటిల్ నోటి భాగం వద్ద కొద్దిగా గమ్ మిగిలిపోతుంది. అది గాలిలోని తేమను పీల్చుకుని అక్కడే గట్టిపడుతుంది. ఆ సమయంలో మూత పెట్టడంతో గట్టిపడిన గమ్ మూతను బాటిల్కు అతికిస్తుంది. అందుకే తర్వాత మూత తెరవడానికి ఇబ్బంది ఎదురవుతుంది.
సాధారణంగా కనిపించే ఫెవిక్విక్ వెనుక ఇంత ఆసక్తికరమైన శాస్త్రీయ ప్రక్రియ దాగి ఉందని చాలా మందికి తెలియదు. గాలిలోని తేమతో స్పందించే ఈ ప్రత్యేక రసాయన గుణమే ఫెవిక్విక్ను క్షణాల్లో వస్తువులను అతికించే శక్తివంతమైన గమ్గా మార్చింది.
ALSO READ: పుణ్యం కోసం చేసే ఈ తప్పుల వల్ల నరకం లాంటి జీవితం గడపాల్సిందే!