AP: ఆంధ్రప్రదేశ్లో వైద్య రంగం పరిస్థితులపై ఇటీవలి పరిణామాలు మళ్లీ చర్చకు దారితీశాయి. రాష్ట్రంలో ప్రాథమిక ఆరోగ్య సదుపాయాల నుంచి నిపుణుల వైద్యం వరకు అనేక లోపాలు ఉన్నాయనే విమర్శలు వినిపిస్తున్న సమయంలో, ప్రముఖ ప్రజాప్రతినిధులు కూడా సాధారణ ఆరోగ్య పరీక్షల కోసం ఇతర రాష్ట్రాలను ఆశ్రయించడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. ఇటీవల ఎమ్మెల్సీ బొత్స సత్యనారాయణ నార్మల్ హెల్త్ చెకప్ కోసం హైదరాబాద్కు వెళ్లిన విషయాన్ని ఆయనే స్వయంగా వెల్లడించడం రాజకీయ వర్గాల్లో చర్చనీయాంశమైంది. ఒక ప్రముఖ నాయకుడు నార్మల్ హెల్త్ చెకప్ కోసం కూడా ఇతర రాష్ట్రానికి వెళ్లాల్సిన పరిస్థితి వస్తే, సామాన్య ప్రజల పరిస్థితి ఎలా ఉంటుందనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. ఇది ఒక్క సంఘటన మాత్రమే కాదని, ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన చిన్న అనుమానం వచ్చినా విజయవాడ, విశాఖపట్నం వంటి నగరాలను పక్కనపెట్టి హైదరాబాద్ను ఆశ్రయిస్తున్న వారిలో ప్రముఖులు కూడా ఉన్నారనే వాస్తవం వెలుగులోకి వస్తోంది. ఈ పరిణామాలన్నీ రాష్ట్ర వైద్య రంగంలో ఇంకా బలపర్చాల్సిన అంశాలు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఆరోగ్య రంగంలో సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని విస్తృతంగా వినియోగించాలనే దిశగా అడుగులు వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే సంజీవని డిజిటల్ ఆరోగ్య రికార్డుల ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్తున్న ప్రభుత్వం, త్వరలో “ఏఐ డాక్టర్” వైద్య సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకురానున్నట్లు ప్రకటించింది. 2026 మార్చి 1న విజయనగరం జిల్లా చీపురుపల్లి మండలం రావివలసలో నిర్వహించిన ప్రజా వేదిక కార్యక్రమంలో ఈ ప్రకటన చేశారు. గ్రామీణ ప్రాంతాల నుంచి పట్టణాల వరకు ప్రతి ఒక్కరికీ తక్కువ ఖర్చుతో, సులభంగా వైద్య సలహాలు అందించడమే ఈ నిర్ణయానికి ప్రధాన ఉద్దేశమని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. వైద్య నిపుణుల కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో కూడా ప్రాథమిక స్థాయిలో మార్గనిర్దేశం అందించేందుకు ఈ విధానం ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు భావిస్తున్నారు.
కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారంగా పనిచేసే డిజిటల్ వైద్య సహాయక వ్యవస్థ రోగి తెలిపే లక్షణాలను విశ్లేషిస్తుంది. జ్వరం, దగ్గు, తలనొప్పి, శరీర నొప్పులు వంటి లక్షణాలను నమోదు చేస్తే వాటి ఆధారంగా ప్రాథమిక సూచనలు అందిస్తుంది. అంతేకాదు, వ్యక్తిగత డిజిటల్ ఆరోగ్య రికార్డులు, రక్త పరీక్షలు, ఆరోగ్య పరిశీలన ఫలితాలు వంటి సమాచారాన్ని కూడా సమగ్రంగా పరిశీలించి తదుపరి చర్యలపై సలహాలు ఇస్తుంది. అవసరమైన జాగ్రత్తలు, ఆహార నియమాలు, వ్యాయామ సూచనలు, అవసరమైతే సమీప ఆరోగ్య కేంద్రాన్ని సంప్రదించాలనే సూచనలు కూడా అందిస్తుంది. క్లిష్ట లక్షణాలు ఉన్నప్పుడు సంబంధిత నిపుణుడిని సంప్రదించాలని సూచించే విధంగా ఈ వ్యవస్థ రూపొందించబడుతోంది. దీర్ఘకాలిక వ్యాధులైన మధుమేహం, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించే సామర్థ్యం కూడా ఇందులో భాగమవుతుందని ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది. ప్రతి వ్యక్తికి వ్యక్తిగత వైద్యుడిలా పనిచేసే విధంగా ఈ సేవలను తీర్చిదిద్దే ప్రయత్నం జరుగుతోంది.
సంజీవని ప్రాజెక్టు ద్వారా రాష్ట్రంలోని సుమారు 5 కోట్ల మంది ప్రజలకు జీవితాంతం ఉపయోగపడే డిజిటల్ ఆరోగ్య రికార్డులు సృష్టించే లక్ష్యాన్ని ప్రభుత్వం నిర్దేశించింది. ప్రత్యేక ఆరోగ్య గుర్తింపు సంఖ్యతో ప్రతి పౌరుడి ఆరోగ్య వివరాలను అనుసంధానిస్తారు. ఇప్పటికే కుప్పం, చిత్తూరు జిల్లాల్లో ప్రయోగాత్మకంగా అమలు చేసిన ఈ విధానాన్ని రాష్ట్రవ్యాప్తంగా విస్తరించేందుకు చర్యలు చేపట్టారు. ఇంటింటి ఆరోగ్య పరిశీలన కార్యక్రమం ద్వారా 41 ఆరోగ్య ప్రమాణాలపై పరీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు. గ్రామ ఆరోగ్య కేంద్రాలు, ఆశా కార్యకర్తలు ఈ ప్రక్రియలో భాగమవుతున్నారు. సేకరించిన సమాచారం మొత్తం కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారిత వ్యవస్థకు అందుబాటులో ఉంచి విశ్లేషణ చేయిస్తారు. 2026లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఈ సేవలను అమలు చేయాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. మొదట ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రాల ద్వారా ప్రారంభించి దశలవారీగా విస్తరించనున్నారు.
ఈ సేవలు పూర్తిస్థాయిలో ప్రారంభమైన తర్వాత ప్రజలు మొబైల్ ద్వారా ఆరోగ్య సలహాలు పొందే అవకాశం ఉంటుంది. ప్రత్యేక అనువర్తనం ద్వారా తమ వివరాలను నమోదు చేసి లక్షణాలను తెలియజేస్తే వెంటనే సూచనలు అందుతాయి. అలాగే సమీప ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రంలో సిబ్బంది సహాయంతో కూడా ఈ సేవలను వినియోగించుకోవచ్చు. ఇంటింటి ఆరోగ్య పరిశీలన ద్వారా నమోదైన వివరాల ఆధారంగా అవసరమైనప్పుడు ఆరోగ్య హెచ్చరికలు కూడా పంపబడతాయి. గ్రామాలు, పట్టణాలు అనే తేడా లేకుండా ఉచితంగా ఈ సేవలను అందించనున్నట్లు ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది. వైద్య రంగాన్ని సాంకేతిక పరిజ్ఞానంతో అనుసంధానిస్తూ ప్రజలకు అందుబాటులోకి తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో ఈ చర్యలు చేపడుతున్నట్లు అధికారులు వెల్లడిస్తున్నారు. రాష్ట్రంలో వైద్య సేవలను మరింత బలోపేతం చేయాలనే ప్రయత్నాల్లో ఈ కొత్త విధానం ఎంతవరకు ఫలితాలు ఇస్తుందో చూడాల్సి ఉంది.
