Hindu Tradition: హిందూ సంప్రదాయంలో మహిళ నుదుటిపై ధరించే బొట్టు కేవలం అలంకార అంశం మాత్రమే కాదు.. లోతైన ఆధ్యాత్మిక, సామాజిక, సాంస్కృతిక అర్థాలను మోసుకెళ్లే పవిత్ర చిహ్నంగా పరిగణించబడుతుంది. నుదుటి మధ్యభాగం ఆజ్ఞా చక్ర స్థానంగా భావించబడుతుండటంతో అక్కడ బొట్టు ధరించడం జ్ఞానం, ఏకాగ్రత, అంతర్దృష్టికి సంకేతంగా చెప్పబడింది. ముఖ్యంగా ఎర్ర కుంకుమతో పెట్టుకునే బొట్టు సౌభాగ్యం, శక్తి, కుటుంబ శ్రేయస్సును సూచిస్తుందని విశ్వాసం ఉంది. వివాహిత మహిళల విషయంలో ఇది వారి వైవాహిక స్థితిని తెలియజేసే చిహ్నంగా కూడా నిలుస్తుంది. ఒక చిన్న చుక్క రూపంలో కనిపించినా, అది మహిళ తన విశ్వాసాన్ని, సంప్రదాయాన్ని, కుటుంబ బంధాన్ని గౌరవిస్తున్న సూచనగా భావించబడుతుంది.
భారతీయ సంస్కృతిలో బిందీకి ఉన్న స్థానం విశేషమైనది. వివాహిత మహిళలు ఎర్ర బొట్టు ధరించడం శుభప్రదంగా భావించబడింది. అది ఐశ్వర్యం, రక్షణ, ఆనందానికి సంకేతమని పెద్దలు చెబుతారు. ఎర్ర రంగు దేవీ శక్తిని ప్రతిబింబిస్తుందని నమ్మకం ఉంది. శక్తి, ప్రేమ, సంతాన సాఫల్యానికి అది ప్రతీకగా భావించబడింది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో బొట్టు మహిళ వివాహిత అనే సామాజిక గుర్తింపును అందిస్తుంది. సమాజంలో ఆమె స్థితిని తెలియజేసే గుర్తుగా అది రూపుదిద్దుకుంది.
వేదకాలం నుంచే పూజలు, శుభకార్యాలు, యజ్ఞాలు వంటి సందర్భాల్లో నుదుటి మధ్యభాగంలో కుంకుమ, చందనం, విభూది ధరించే ఆచారం కొనసాగుతోంది. దీనిని తిలకం అని కూడా వ్యవహరిస్తారు. దేవాలయాల్లో పూజారి ఆశీర్వాదంగా నుదుటిపై తిలకం పెట్టడం దైవ అనుగ్రహానికి సూచనగా పరిగణించబడుతుంది. ధ్యానం చేసే సమయంలో దృష్టిని నుదుటి మధ్యలో కేంద్రీకరించడం వల్ల ఏకాగ్రత పెరుగుతుందని యోగ శాస్త్రాలు పేర్కొంటాయి. ఆధ్యాత్మిక సాధనలో ఈ స్థానం కీలకమని భావించబడింది.
శాస్త్రీయ కోణంలో కూడా కొన్ని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. నుదుటి మధ్యభాగంలో నరాల కలయిక అధికంగా ఉంటుందని, అక్కడ స్వల్ప ఒత్తిడి పడటం వల్ల ఒత్తిడి తగ్గవచ్చని కొందరు సూచిస్తున్నారు. ఆకుప్రెషర్ విధానాల్లో కూడా ఈ ప్రాంతానికి ప్రాధాన్యం ఉన్నట్టు చెబుతారు. కుంకుమలో ఉండే పసుపు మూలకాలు చర్మానికి మేలు చేస్తాయని సంప్రదాయ వైద్య నమ్మకం ఉంది. అయితే ఇవి ప్రధానంగా సంప్రదాయ ఆధారిత అభిప్రాయాలే గానీ ఆధునిక వైద్య పరిశోధనల్లో పూర్తి స్థాయి నిర్ధారణలు పరిమితంగానే ఉన్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
నేటి కాలంలో బిందీ సంప్రదాయాన్ని దాటి శైలీ ప్రపంచంలోనూ ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకుంది. చిన్న చుక్క నుంచి రత్నాలతో అలంకరించిన రూపాల వరకు అనేక రకాల బొట్టులు అందుబాటులో ఉన్నాయి. దుస్తులకు అనుగుణంగా రంగులు, ఆకృతులు ఎంపిక చేసుకోవడం సాధారణమైంది. ముఖ్యంగా బాలీవుడ్ చిత్రాల్లో బిందీని స్త్రీ శోభ, ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతీకగా చూపించడం ద్వారా అది మరింత ప్రాచుర్యం పొందింది. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో కూడా ఇది గుర్తింపు పొందింది. ఉదాహరణకు Selena Gomez తన Come and Get It పాటలో బిందీ ధరించడం ద్వారా ప్రపంచవ్యాప్తంగా దీనిపై చర్చకు దారితీసింది.
కాలానుగుణంగా రూపం, ఆకృతి మారినా బిందీ వెనక ఉన్న భావం మాత్రం మారలేదు. కొందరికి ఇది సంప్రదాయానికి గుర్తు, మరికొందరికి వ్యక్తిత్వానికి ప్రతీక, ఇంకొంతమందికి ఆధ్యాత్మిక అనుబంధం. ఒక చిన్న చుక్కగా కనిపించినా, అది శతాబ్దాల సాంస్కృతిక వారసత్వాన్ని మోసుకెళ్తోంది. రూపంలో మార్పులు వచ్చినా భావంలో మార్పు రాలేదు. బిందీ అనేది కేవలం అలంకారం కాదు, భారతీయ సంస్కృతికి నిలువెత్తు ప్రతీకగా నిలిచిన శాశ్వత చిహ్నం.
ALSO READ: Chia seeds: అమ్మాయిలూ ఇది ట్రై చేయండి..
