హిందూ సంప్రదాయంలో ఆలయానికి వెళ్లినప్పుడు దేవత చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేయడం ఒక పవిత్రమైన ఆచారం. దేవుడిని కేంద్రంగా చేసుకుని కుడివైపు నుంచి తిరుగుతూ చేసే ఈ విధానాన్ని ప్రదక్షిణ అంటారు. ఆలయానికి వచ్చిన భక్తులు సాధారణంగా దేవుడిని దర్శించుకున్న తర్వాత మూడు ప్రదక్షిణలు చేస్తారు. అయితే శాస్త్రాలు చెబుతున్న ప్రకారం ప్రతి దేవతకు ప్రత్యేకమైన ప్రదక్షిణ విధానం ఉంది. ఆ విధంగా ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా దేవుని అనుగ్రహం మరింత సంపూర్ణంగా లభిస్తుందని ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు పేర్కొంటున్నాయి.
ప్రదక్షిణ అంటే దేవుని చుట్టూ తిరుగుతూ ఆయనను స్మరించడం, భక్తితో నమస్కరించడం, మనసులోని భావాలను ఆయన ముందు సమర్పించడం. ఇది భక్తి, వినయం, సంపూర్ణ శరణాగతికి సూచికగా భావించబడుతుంది. ముఖ్యంగా మూడు ప్రదక్షిణలు చేయడం వెనుక కూడా గొప్ప ఆధ్యాత్మిక భావం ఉందని పండితులు చెబుతున్నారు. ఈ మూడు సంఖ్యలు సృష్టిలోని మూడు గుణాలను సూచిస్తాయి. అవి సత్వం, రజసం, తమసం. అలాగే భూలోకం, స్వర్గం, పాతాళం అనే మూడు లోకాల భావనలకు కూడా సంకేతంగా భావిస్తారు.
భక్తుడు దేవుని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేస్తూ ఈ మూడు లోకాలలోనూ దేవుని శక్తి వ్యాపించి ఉందని గుర్తుంచుకుంటాడు. దేవుని స్మరణతో మనలో ఉన్న కోపం, అహంకారం, అసూయ వంటి నెగెటివ్ భావాలు తగ్గుతాయని విశ్వాసం ఉంది. ఈ విధంగా ప్రదక్షిణ మనలో ఆధ్యాత్మిక సమతుల్యతను పెంచుతుందని పండితులు చెబుతున్నారు.
ప్రదక్షిణ చేయడం అంటే కేవలం తిరగడం మాత్రమే కాదు. అది శరీరం, మాట, మనస్సు అనే మూడు ద్వారా దేవునికి సంపూర్ణ శరణాగతి ప్రకటించడం. అంటే కాయ, వాక్కు, మనస్సుతో దేవుని స్మరించడం అన్నమాట. అందుకే ఈ ఆచారాన్ని భక్తి మార్గంలో ఎంతో ముఖ్యమైనదిగా భావిస్తారు.
వివిధ దేవతలకు శాస్త్రాలలో చెప్పబడిన ప్రదక్షిణ విధానం కూడా వేరువేరుగా ఉంటుంది. ఉదాహరణకు గణేశుడి ఆలయంలో సాధారణంగా ఒక పూర్తి ప్రదక్షిణ చేయడం శుభంగా భావిస్తారు. నెమ్మదిగా భక్తితో దేవుడిని స్మరిస్తూ ప్రదక్షిణ చేయడం ఉత్తమం అని పండితులు సూచిస్తారు.
అలాగే శివుని ఆలయాల్లో పూర్తి ప్రదక్షిణ చేయకుండా సోమసూత్ర ప్రదక్షిణ అనే సగం ప్రదక్షిణ మాత్రమే చేయాలని శైవ ఆగమాలు సూచిస్తున్నాయి. ఇది శివాలయాల్లో పాటించే ప్రత్యేకమైన సంప్రదాయం.
దుర్గ దేవి ఆలయాల్లో నాలుగు ప్రదక్షిణలు చేయడం శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఇది నాలుగు దిశలను సూచిస్తూ దేవి శక్తి అన్ని వైపులా వ్యాపించి ఉందనే భావనను తెలియజేస్తుంది.
అదేవిధంగా సూర్య దేవుడికి సాధారణంగా ఏడు ప్రదక్షిణలు చేయాలని విశ్వాసం ఉంది. ఈ ఏడుసార్లు తిరగడం సప్తలోకాలు, సప్తగ్రహాలు, జీవశక్తికి సంకేతంగా భావించబడుతుంది.
మొత్తానికి ప్రదక్షిణ అనేది కేవలం శారీరకంగా చేసే చర్య మాత్రమే కాదు. అది భక్తి, వినయం, విశ్వాసం, దేవుని పట్ల సంపూర్ణ సమర్పణకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. భక్తితో చేసిన ఒక్క ప్రదక్షిణ కూడా దేవుని కృపను పొందడానికి సరిపోతుందని పండితులు చెబుతున్నారు. అయితే సాధారణంగా ఏ దేవాలయంలోనైనా మూడు ప్రదక్షిణలు చేయడం శుభంగా భావిస్తారు.
NOTE: పై వార్తలోని సమాచారం జ్యోతిష్య శాస్త్రం, మత సంబంధమైన అంశాలపై ఆధారపడి ఉంది. దీనిని క్రైమ్ మిర్రర్ అధికారికంగా ధృవీకరించట్లేదు. పాఠకులు గమనించగలరు.
ALSO READ: శివుడి తలపై చంద్రుడు ఎందుకు ఉంటాడో తెలుసా?