మన భారతీయ సంప్రదాయాల్లో చిన్నారుల సంరక్షణకు సంబంధించిన ఎన్నో ఆచారాలు తరతరాలుగా కొనసాగుతున్నాయి. అందులో ముఖ్యంగా కనిపించే ఒక ఆచారం చిన్న పిల్లలకు వెండి మొలతాడు కట్టడం. చాలా మంది దీనిని కేవలం సంప్రదాయం లేదా పెద్దల నమ్మకంగా భావించినా, ఇందులో ఆరోగ్యానికి సంబంధించిన కొన్ని భావనలు కూడా దాగి ఉన్నాయని ఆయుర్వేద వైద్యులు చెబుతున్నారు. శిశువు పుట్టిన 3 నుంచి 15 రోజుల మధ్య కాలంలోనే కాళ్ల చీలమండల వద్ద వెండి మొలతాడు వేయడం చాలా కుటుంబాల్లో సాధారణంగా కనిపిస్తుంది. దీని వెనుక ఉన్న ఉద్దేశ్యం కేవలం అలంకారం మాత్రమే కాదని, శారీరక మరియు మానసిక రక్షణ కూడా అందించాలనే ఆలోచన ఉందని పెద్దలు వివరించేవారు.
పుట్టిన చిన్నారి శరీరం అత్యంత సున్నితమైనది. ముఖ్యంగా నాడీవ్యవస్థ పూర్తిగా పరిపక్వం చెందలేదు. కాళ్ల వద్ద, ముఖ్యంగా పాదాల దగ్గర అనేక నాడులు ఉంటాయని ఆయుర్వేద గ్రంథాలు వివరిస్తాయి. ఆ నాడులు మెదడు కార్యకలాపాలతో సంబంధం కలిగి ఉంటాయని భావించబడింది. వెండి సహజంగా చల్లదన లక్షణం కలిగిన లోహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది. చిన్నారుల్లో శరీర ఉష్ణోగ్రత ఒక్కసారిగా పెరిగినప్పుడు జ్వరం, అసహనం, నిరంతర ఏడుపు, నిద్రలేమి వంటి సమస్యలు కనిపించవచ్చు. అటువంటి సమయంలో చీలమండల వద్ద వెండి మొలతాడు ఉండటం వల్ల శరీర వేడి కొంతవరకు తగ్గుతుందని విశ్వసిస్తారు. దాంతో చిన్నారి శాంతంగా ఉండి, నిద్ర మెరుగుపడే అవకాశం ఉంటుందని పెద్దలు చెబుతుంటారు.
ఇంకా వెండికి సూక్ష్మక్రిములను అడ్డుకునే స్వభావం ఉందని పలు అధ్యయనాలు సూచించాయి. చిన్నారులు 6 నెలల తర్వాత పాకడం ప్రారంభించినప్పుడు నేలతో ఎక్కువగా సంబంధం కలుగుతుంది. చేతిలో పట్టుకున్న వస్తువులను నోటిలో పెట్టుకోవడం సాధారణమే. ఈ సమయంలో చిన్నపాటి చర్మ సమస్యలు లేదా సంక్రమణలు వచ్చే అవకాశాలు ఉంటాయి. కాళ్ల వద్ద వెండి ఉండటం వల్ల అక్కడి పరిసరాల్లో సూక్ష్మక్రిముల పెరుగుదల కొంతవరకు తగ్గవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఇది సంపూర్ణ రక్షణ ఇవ్వకపోయినా, సహజ రక్షణలా పనిచేస్తుందని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
చెడు దృష్టి అనే భావన కూడా మన సంస్కృతిలో భాగమే. అందమైన చిన్నారిని చూసి పలువురు ప్రశంసిస్తారు. ప్రతి మనిషి నుంచి శక్తి తరంగాలు వెలువడుతాయని ఆయుర్వేదం చెబుతుంది. కొన్నిసార్లు ఆ ప్రభావం ప్రతికూలంగా ఉండొచ్చని పెద్దలు నమ్మేవారు. వెండి ఆ ప్రతికూల శక్తిని ఆకర్షించి పిల్లలపై దాని ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుందని విశ్వాసం ఉంది. అందుకే వెండి మొలతాడు, వెండి కడియాలు, వెండి గొలుసులు వేయించే ఆనవాయితీ ఏర్పడింది. ఇది చిన్నారి చుట్టూ ఒక రక్షణ వలయంలా పనిచేస్తుందనే భావన ఉంది.
చీలమండల వద్ద ఎముకల అభివృద్ధికి సంబంధించిన నాడులు ఉన్నాయని ఆయుర్వేదంలో ప్రస్తావన ఉంది. వెండి మొలతాడు మృదువుగా ఆ ప్రాంతాన్ని తాకుతూ ఉండటం వల్ల రక్తప్రసరణ మెరుగుపడుతుందని కొందరు భావిస్తున్నారు. రక్తప్రసరణ సక్రమంగా జరిగితే కండరాల బలం పెరిగి, పిల్లలు 9 నుంచి 12 నెలల మధ్య నడక నేర్చుకునే ప్రక్రియ సులభమవుతుందని అనుభవపూర్వకంగా చెబుతుంటారు. కొంతమంది పిల్లల్లో ఆలస్యంగా నడక రావడం లేదా కాళ్లలో బలహీనత కనిపించడం వంటి సమస్యల సమయంలో కూడా వెండి మొలతాడు ఉపయోగపడుతుందని తల్లిదండ్రులు పేర్కొంటారు.
జీర్ణవ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్యల విషయంలో కూడా కొంత ప్రయోజనం ఉంటుందని కొందరు ఆయుర్వేద వైద్యులు చెబుతున్నారు. పాదాల్లోని కొన్ని నాడులు జీర్ణక్రియతో అనుసంధానమై ఉంటాయని భావన ఉంది. వెండి మొలతాడు స్వల్ప ఒత్తిడిని కలిగించడం వల్ల ఆ నాడుల ఉత్తేజం జరిగి కడుపు ఉబ్బరం, వాంతులు, గాలి సమస్యలు కొంతవరకు తగ్గవచ్చని అభిప్రాయపడుతున్నారు. అయితే ఇవి అనుభవాల ఆధారంగా చెప్పబడుతున్న విషయాలేనని గుర్తుంచుకోవాలి.
వెండి మొలతాడు కట్టేటప్పుడు జాగ్రత్తలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి. అది చాలా బిగుతుగా ఉంటే రక్తప్రసరణకు ఆటంకం కలుగుతుంది. అలాగే చాలా సడలుగా ఉంటే జారిపడే ప్రమాదం ఉంటుంది. చీలమండ వద్ద మృదువుగా తగిలేలా, కదలికలకు ఆటంకం కలగకుండా ఉండే విధంగా కట్టాలి. సాధ్యమైనంతవరకు నాణ్యమైన వెండితో తయారు చేసిన మొలతాడు వాడాలి. ఇతర లోహాలతో కలిపిన వాటి వల్ల ఆశించిన ప్రయోజనం లభించకపోవచ్చు.
శుభ్రత కూడా ముఖ్యమే. వారానికి 1సారి గోరువెచ్చని నీటిలో ఉప్పు కలిపి వెండి మొలతాడును శుభ్రం చేయాలి. దీనివల్ల మలినాలు తొలగి పరిశుభ్రత ఉంటుంది. పిల్లలకు మళ్లీ వేయే ముందు శుభ్రపరచడం అలవాటు చేసుకుంటే మరింత మంచిది.
అయితే ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా గుర్తుంచుకోవాలి. వెండి మొలతాడు ఆరోగ్యానికి సహాయక పద్ధతి మాత్రమే. ఇది వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. పిల్లలకు జ్వరం, చర్మసమస్యలు, సంక్రమణలు లేదా ఇతర అసాధారణ లక్షణాలు కనిపిస్తే వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. సరైన ఆహారం, పరిశుభ్రత, సమయానికి టీకాలు, అవసరమైన వైద్య పర్యవేక్షణ ఇవన్నీ కలిసి పిల్లల ఆరోగ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి. సంప్రదాయాన్ని గౌరవిస్తూ, వైద్యసలహాను పాటించడం ద్వారా మాత్రమే చిన్నారి ఆరోగ్యం సురక్షితంగా ఉంటుంది.
ALSO READ: Shocking: ఏసు బతికస్తాడని ఇంట్లో 4 రోజులుగా మృతదేహంతో ప్రార్థనలు
